Spreekwoorden en vergelijkingen oefenen

Spreekwoorden en vaste vergelijkingen horen bij de woordenschat in de bovenbouw. Ze komen veel voor in teksten en toetsen voor begrijpend lezen, dus het loont om ze te kennen.

In het kort

Een spreekwoord is een vaste zin met een levenswijsheid, zoals "Oefening baart kunst". Een vergelijking maakt iets sterker met "zo ... als", zoals "zo sterk als een beer". Kinderen leren ze vooral in groep 6 tot en met 8 als onderdeel van woordenschat.

Spreekwoorden en vergelijkingen · groep 5, 6 en 7

Vergelijkingen aanvullen

Zo sterk als een beer, zo trots als een pauw: vaste vergelijkingen aanvullen met een woordkader.

€ 3,95 · 20 werkbladen
Spreekwoorden en vergelijkingen · groep 6, 7 en 8

Spreekwoorden en hun betekenis

Bekende Nederlandse spreekwoorden koppelen aan hun betekenis, zoals "De appel valt niet ver van de boom".

€ 3,95 · 20 werkbladen

Welk onderdeel past bij welke groep?

Groep 5Groep 6Groep 7Groep 8
Vergelijkingen aanvullen●●●
Spreekwoorden en hun betekenis●●●

Spreekwoord, uitdrukking of vergelijking?

SoortKenmerkVoorbeeld
SpreekwoordEen hele zin met een les of wijsheidHaastige spoed is zelden goed.
Uitdrukking (gezegde)Een vaste woordgroep die je in een zin gebruiktde kat uit de boom kijken
VergelijkingIets vergelijken met "zo ... als"zo trots als een pauw

Spreekwoorden in de bovenbouw

Spreekwoorden en vaste vergelijkingen horen bij de woordenschat die kinderen in de bovenbouw moeten kennen. Ze komen veel voor in teksten en dus ook bij begrijpend lezen. Een spreekwoord is een vaste zin met een les erin, zoals "Oefening baart kunst". Een vergelijking maakt iets sterker met "zo ... als", zoals "zo trots als een pauw".

Tips

  • Bespreek bij elk spreekwoord een voorbeeld uit het dagelijks leven.
  • Laat je kind zelf een situatie bedenken waarin het spreekwoord past.
  • Gebruik spreekwoorden af en toe thuis, dan blijven ze hangen.

Veelgestelde vragen

Wat is het verschil tussen een spreekwoord en een uitdrukking?

Een spreekwoord is een hele zin met een les of wijsheid, zoals "Haastige spoed is zelden goed". Een uitdrukking is een vaste combinatie van woorden die je in een zin gebruikt, zoals "de kat uit de boom kijken".

In welke groep leer je spreekwoorden?

Spreekwoorden komen vooral in groep 6, 7 en 8 aan bod, als onderdeel van woordenschat. Vaste vergelijkingen worden soms al in groep 5 geoefend.

Wat betekent "Oefening baart kunst"?

Het betekent dat je ergens goed in wordt door veel te oefenen.

Wat betekent "De appel valt niet ver van de boom"?

Het betekent dat kinderen vaak op hun ouders lijken, in gedrag of in talent.

Wat betekent "Wie het laatst lacht, lacht het best"?

Het betekent dat je pas aan het eind ziet wie er echt wint. Wie te vroeg juicht, kan zich vergissen.

Wat betekent "zo trots als een pauw"?

Heel erg trots zijn. Een pauw laat zijn mooie veren graag zien, daarom is hij een symbool voor trots.

Waarom moet je spreekwoorden kennen?

Spreekwoorden komen vaak voor in teksten, kranten en toetsen voor begrijpend lezen. Wie ze kent, begrijpt teksten beter.

Uitleg gebaseerd op de officiële spellingregels (Taalunie, woordenlijst.org) en de spellingcategorieën van veelgebruikte methodes. Alle woordvormen in de werkbladen zijn gecontroleerd tegen de OpenTaal-woordenlijst. Laatst bijgewerkt: november 2026.

Andere onderwerpen taal & spelling

Taal & spelling · groep 2–5

Letters en klanken

Rijmen: welk woord rijmt? · Met welke klank begint het woord? · Met welke klank eindigt het woord? · Woorden hakken in klanken · Welke klank hoor je? · Alfabetiseren op de eerste letter · Alfabetiseren op de tweede letter

7 onderdelen →
Taal & spelling · groep 4–8

Spelling

Spelling: ei of ij · Spelling: au of ou · Spelling: d of t aan het eind · Spelling: lange of korte klank · Spelling: -lijk of -ig · Spelling: -heid of -teit · Welk woord is goed gespeld?

7 onderdelen →
Taal & spelling · groep 6–8

Werkwoordspelling

De stam van het werkwoord · Werkwoorden: tegenwoordige tijd · Werkwoorden: verleden tijd · Werkwoorden: voltooid deelwoord · Werkwoordspelling gemengd

5 onderdelen →
Taal & spelling · groep 4–8

Grammatica

Lidwoorden: de of het · Woordsoorten benoemen · Zinsontleding: persoonsvorm en onderwerp

3 onderdelen →
Taal & spelling · groep 3–6

Meervoud en verkleinwoorden

Meervoud met -en · Meervoud met -s of -'s · Meervoud: f wordt v, s wordt z · Meervoud gemengd · Verkleinwoorden

5 onderdelen →
Taal & spelling · groep 3–5

Lettergrepen

Lettergrepen tellen · Woorden verdelen in lettergrepen

2 onderdelen →
Taal & spelling · groep 2–4

Woordenschat

Woordenschat: woorden in groepen · Woordenschat: tegenstellingen

2 onderdelen →
Taal & spelling · groep 2–3

Schrijven

Schrijfpatronen

1 onderdeel →