Optellen en aftrekken oefenen

Plus- en minsommen vormen de basis van al het rekenen. In groep 3 begint het met sommen tot 10, in groep 4 gaat het via 20 naar 100 en in groep 5 naar 1000. Hoe sneller de kleine sommen gaan, hoe meer ruimte je kind overhoudt voor de grotere.

In het kort

Optellen en aftrekken leer je in stappen: eerst tot 10 en 20 (groep 3), dan tot 100 (groep 4) en tot 1000 (groep 5). Het lastigste is rekenen over het tiental, zoals 8 + 5. Dat los je op door eerst naar 10 te gaan: 8 + 2 + 3 = 13.

Optellen en aftrekken · groep 3

Optellen tot 10

Eerste plussommen voor groep 3: alle uitkomsten blijven onder of op de 10. Ideaal om de splitsingen en het tellen-erbij te automatiseren.

€ 3,95 · 20 werkbladen
Optellen en aftrekken · groep 3

Aftrekken tot 10

Minsommen tot en met 10 voor groep 3. Kort, overzichtelijk en goed om dagelijks een blad mee te oefenen.

€ 3,95 · 20 werkbladen
Optellen en aftrekken · groep 3 en 4

Dubbelen en halveren tot 20

Dubbel van 7 is 14 en de helft van 14 is 7. Dubbelen en halveren uit je hoofd kennen maakt optellen, aftrekken en later de tafels een stuk makkelijker.

€ 3,95 · 20 werkbladen
Optellen en aftrekken · groep 3 en 4

Optellen tot 20

Plussommen tot 20, met extra veel sommen over het tiental heen (zoals 8 + 5). Precies het struikelblok in groep 3 en begin groep 4.

€ 3,95 · 20 werkbladen
Optellen en aftrekken · groep 3 en 4

Aftrekken tot 20

Minsommen tot 20 met veel sommen terug over het tiental (zoals 14 – 6). Goed om het rekenen via de 10 te automatiseren.

€ 3,95 · 20 werkbladen
Optellen en aftrekken · groep 4

Plus en min tot 100

Gemengde plus- en minsommen tot 100 voor groep 4. Door de mix moet je kind goed blijven opletten welke bewerking er staat.

€ 3,95 · 20 werkbladen
Optellen en aftrekken · groep 5

Plus en min tot 1000

Gemengde plus- en minsommen tot 1000 voor groep 5. Goed voor het handig rekenen met honderdtallen, tientallen en eenheden.

€ 3,95 · 20 werkbladen

Welk onderdeel past bij welke groep?

Groep 3Groep 4Groep 5
Optellen tot 10●
Aftrekken tot 10●
Dubbelen en halveren tot 20●●
Optellen tot 20●●
Aftrekken tot 20●●
Plus en min tot 100●
Plus en min tot 1000●

Gratis hulpmiddelen

Gratis · groep 3 en 4

Honderdveld (1 t/m 100)

Een honderdveld met de getallen 1 tot en met 100, plus een leeg honderdveld om zelf in te vullen.

Gratis downloaden →
Gratis · groep 3 en 4

Getallenlijnen 0-20 en 0-100

Getallenlijnen van 0 tot 20 en van 0 tot 100 om mee te rekenen, te springen en getallen op te zoeken.

Gratis downloaden →

Handige strategieën voor plus- en minsommen

StrategieVoorbeeldWanneer
Via de 108 + 5 = 8 + 2 + 3 = 13Over het tiental, groep 3-4
Dubbelen6 + 6 = 12, dus 6 + 7 = 13Sommen die bijna dubbel zijn
Rijgen45 + 23 = 45 + 20 + 3 = 68Tot 100, groep 4
Splitsen in tientallen en eenheden45 + 23 = 40 + 20 + 5 + 3Tot 100 en 1000
Aanvullen62 – 58: van 58 naar 62 is 4Aftrekken met getallen die dicht bij elkaar liggen

Van tot 10 naar tot 1000

Optellen en aftrekken leer je stap voor stap. In groep 3 gaat het om sommen tot 10 en daarna tot 20. In groep 4 komen de getallen tot 100 erbij en in groep 5 tot 1000. Het lastigste moment is het rekenen over het tiental, zoals 8 + 5 of 14 – 6. Daarom hebben de werkbladen tot 20 extra veel van zulke sommen.

Tips voor plus- en minsommen

  • Laat je kind bij 8 + 5 eerst naar 10 springen (8 + 2) en dan de rest erbij doen (+ 3).
  • Wissel plus- en minsommen af, zodat je kind goed blijft kijken welk teken er staat.
  • Een getallenlijn of honderdveld helpt bij grotere getallen. Beide kun je gratis downloaden.

Veelgestelde vragen

Hoe leer je rekenen over het tiental?

Door eerst aan te vullen tot 10 en dan verder te rekenen: 8 + 5 = 8 + 2 + 3 = 13. Dat lukt alleen als de splitsingen tot 10 goed gaan.

Wanneer moet mijn kind tot 100 kunnen rekenen?

Rekenen tot 100 is het hoofdonderwerp van groep 4. Aan het eind van groep 4 moeten plus- en minsommen tot 100 redelijk vlot gaan.

Wat is rekenen over het tiental?

Rekenen over het tiental betekent dat je bij een som over een tiental heen gaat, zoals 8 + 5 = 13 of 14 – 6 = 8. Dat is lastig, omdat je de som moet opsplitsen: eerst naar 10, daarna verder.

Wat is rijgen bij rekenen?

Bij rijgen houd je het eerste getal heel en tel je het tweede getal er in stukjes bij: 45 + 23 = 45 + 20 + 3. Op een lege getallenlijn kun je de sprongen tekenen.

Waarom maakt mijn kind fouten bij minsommen?

Vaak omdat bij aftrekken over het tiental de splitsingen nog niet automatisch gaan. Bij 14 – 6 moet je kind eerst 4 aftrekken (naar 10) en dan nog 2. Oefen daarom eerst de splitsingen tot 10.

Mag mijn kind op de vingers tellen?

In het begin is dat prima. Het doel is wel dat sommen tot 20 uiteindelijk uit het hoofd gaan. Oefen daarom regelmatig, zodat het tellen vanzelf minder nodig is.

Uitleg gebaseerd op de rekenleerlijnen die op vrijwel alle basisscholen worden gevolgd (SLO-tussendoelen). Alle antwoorden in de werkbladen worden automatisch nagerekend. Laatst bijgewerkt: november 2026.

Andere onderwerpen rekenen

Rekenen · groep 2–4

Tellen en splitsen

Tellen tot 10 · Splitshuisjes tot 5 · Splitshuisjes tot 10 · Getallen vergelijken (<, >, =) · 1 of 10 meer of minder

5 onderdelen →
Rekenen · groep 4–5

Tafels en deelsommen

Tafels van 1 t/m 5 · Tafels van 1 t/m 10 · Deelsommen (tafels)

3 onderdelen →
Rekenen · groep 5–7

Cijferen en staartdelingen

Cijferend optellen · Cijferend aftrekken · Cijferend vermenigvuldigen · Staartdelingen

4 onderdelen →
Rekenen · groep 5–8

Breuken

Breuken: welk deel is gekleurd? · Breuken vereenvoudigen · Gelijknamige breuken optellen en aftrekken · Ongelijknamige breuken optellen en aftrekken

4 onderdelen →
Rekenen · groep 6–8

Kommagetallen en procenten

Kommagetallen optellen en aftrekken · Kommagetallen met honderdsten · Procenten berekenen

3 onderdelen →
Rekenen · groep 3–5

Klokkijken

Klokkijken: hele en halve uren · Klokkijken: kwart over en kwart voor · Klokkijken op 5 minuten

3 onderdelen →
Rekenen · groep 3–5

Meten en kalender

Meten met een liniaal · Kalender: dagen en maanden

2 onderdelen →